Son yıllarda dijital dünyanın büyümesi, Türkiye'nin de içinde bulunduğu birçok ülke için büyük fırsatlar sunarken, bazılarına ise ciddi zorluklar getirdi. 2023 itibarıyla, Google, Meta ve TikTok gibi dev teknoloji şirketleri, Türkiye pazarında önemli kazançlar elde ederken, yerel işletmeler ve devlet, bu devlerin karşısında büyük kayıplar ortaya koydu. Türkiye, dijital ekonomi alanında kazanan değil, kaybeden konumuna düştü. Bu durum, hem ekonomik dengeleri hem de gelecekteki dijital yatırımları etkileyebilir. Peki, bu durum neden Türkiye’yi bu kadar olumsuz etkiledi ve neler olmuştu?
Türkiye, yıllardır dijitalleşme konusunda büyük adımlar atmaya çalışsa da, uluslararası platformdaki devler karşısında kalıcı bir başarı elde edemedi. Özellikle pandemi sürecinde artan dijital reklam harcamaları, Türkiye'de yerel firmaların büyümesine katkıda bulunmak yerine, yaklaşık 4.3 milyar dolarlık pazar kaybı ile Google, Meta ve TikTok gibi şirketlere geçti. Bu kaybın temel sebeplerinden biri, Türkiye'deki düzenleyici ortamın karmaşıklığı ve yerel şirketlerin karşılaştığı engellerdir.
Yerel şirketler, dijital reklam bütçelerinin büyük bir kısmını yabancı platformlara aktarmak zorunda kalıyorlar. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, kendi dijital pazarlama stratejilerini oluşturma konusunda zorlanırken, bu dev şirketler pazardaki hakimiyetlerini pekiştiriyor. Türkiye'deki yerel işletmeler, yerel içerik üretiminde de ciddi sıkıntılar yaşıyor. Yerel içerik üreticileri ne kadar çaba gösterirse göstersin, Meta ve TikTok gibi platformlar, global içerik sağlayıcıların rahatlıkla öne geçtiği bir ortam yaratıyor.
Öte yandan, devletin dijital pazardaki rolü ve etkisi de göz ardı edilemez. Yerel düzenlemeler ve teşviklerin eksikliği, Türkiye'nin bu dijital platformlarda daha etkin olmasını engelliyor. Yetersiz düzenleyici çerçeveler, hem güvenlik kaygılarını artırıyor hem de yerel şirketlerin rekabet edebilme kapasitelerini kısıtlıyor. Eğer bu durumda bir değişiklik olmazsa, Türkiye'nin dijital pazarda kaybetmeye devam etmesi muhtemel.
Dijital pazardaki kayıpların önüne geçmek, Türkiye'nin stratejik bir hedefi olmalı. Özel sektördeki girişimlerin teşvik edilmesi ve devlet destekleri aracılığıyla, yerel işletmelerin dijital pazarda daha görünür hale gelmesi için çalışmalara ihtiyaç var. Türkiye’nin dijital dönüşümünü hızlandırmak, yerel olarak daha fazla üretim yapabilmek ve yatırım çekme kapasitesini artırmak, Türkiye'nin gelecekteki başarısı için kritik öneme sahip.
Sonuç olarak, Google, Meta ve TikTok gibi devlerin pazar üzerindeki hâkimiyeti, Türkiye'nin ekonomik dengelerini sarsmakta ve yerel şirketlerin geleceğini tehdit etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin dijital alanda yeniden güçlenmesi için öncelikli olarak kendi iç dinamiklerini gözden geçirmesi ve bu süreci hızlandıracak adımlar atması gerekiyor. Aksi takdirde, dijital dünyada kaybetmeye devam edecek ve küresel devler karşısında daha çaresiz hale gelecektir.